Alles over Hamsters

Kleuren Syrische hamster

Enkelvoudige mutaties voor vachtkleur

Enkelvoudige mutaties zijn veranderingen van vachtkleur waarbij maar één mutatie betrokken is.

aa
Het gen voor zwart. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een diep zwarte effen kleur. De hamster heeft witte voetjes en een witte kinstreep. Ook kunnen zwarte hamsters een klein vlekje op de buik hebben.

bb
Het gen voor roest. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een bruinere kleur. De zwarte kaakstrepen worden bruin en zelfs de oogjes zijn niet zwart maar bruin, hoewel je dat eigenlijk alleen kunt zien als de ukken nog heel jong zijn. Roestkleurige hamsters zijn vaak wat warmer bruin van kleur van goudkleurige hamsters.

cdcd
Het gen voor spierwit met donkere ogen en oren. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een spierwitte vacht met zwarte ogen en donkergrijze tot zwarte oren. Dit gen is heel zeldzaam en komt in Nederland voor zover bekend niet voor.

cece
Het gen voor extreme verdunning. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een bleekgrijze kleur die wel wat lijkt op homozygoot zilvergrijs. Dit gen is heel zeldzaam en komt in Nederland voor zover bekend niet voor.

cdce
Het gen voor “heterozygoot” verdunning. Normaal gesproken gebeurt er niks met de hamster als er geen twee recessieve genen aanwezig zijn, maar met de genen op de c-locus is dat anders. Die maken samen een nieuwe mutatie, die qua kleur inhangt tussen die van extreem verdund en helemaal wit. Ook deze mutatie komt voor zover bekend niet voor in Nederland. Toch is het wel interessant om te weten want bij andere dieren komt dit vaker voor (o.a. bij muizen)

dd
Het gen voor ‘gewone’ verdunning. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een blauwgrijze waas over de vacht. Deze mutatie is pas recentelijk voor het grote publiek te verkrijgen en helaas lijken niet alle dieren gezond. Ondanks dat er officieel niks mis is met dieren die dd zijn, wordt het beginnend fokkers afgeraden hiermee te experimenteren.

dgdg
Het gen voor donkergrijs. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een diep donkergrijze tint. Deze mutatie komt bijna niet voor in Nederland, maar in Duitsland, Engeland en de Verenigde Staten komt het vaker voor. Wie weet zullen wij het in Nederland ook nog wel krijgen!

ee
Het gen voor crème. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een crème- tot abrikooskleurige effen vacht. Net zoals bij zwart kan de hamster witte pootjes hebben en een witte kinstreep en buikvlek.

Lglg
Het gen voor lichtgrijs. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een lichtgrijze vacht. Dit is de eerste dominante mutatie in de rij. Een heterozygote lichtgrijs (Lgsg) kan leven en ziet er een beetje uit als een homozygote zilvergrijs (SgSg). In homozygote vorm is lichtgrijs lethaal. Hamstertjes die LgLg zijn worden niet geboren.

pp
Het gen voor oranje. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een oranje gekleurde vacht en rode ogen. Ook oranje is in feite een verdunning van de kleur. In het Engels noemt men het wel ‘pink eye dillution’ ofwel verdunning met roze ogen.

Sg_
Het gen voor zilvergrijs. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een grijze vacht. Dit is de tweede dominante mutatie in de rij. Een heterozygote zilvergrijs (Sgsg) is donkerder van kleur van een homozygote zilvergrijs (SgSg).

ToTo, ToY en Toto
Het gen voor geel. In plaats van de normale goudkleur krijgt de hamster een gelige kleur. Geel is een interessant gen. Ik heb hierboven al verteld dat vrouwen twee X-chromosomen hebben, dus XX. Mannen hebben een X-chromosoom en een Y-chromosoom, XY dus. Nou is het met X chromosomen zo dat er altijd eentje ‘wil winnen’ en die schakelt de andere X uit. Bij schildpad dames is het dus zo dat op de plekken met geel de To-X gewonnen heeft en op de plekken met een andere kleur heeft de to-X gewonnen. Daarom is schildpad ook zo’n raar patroon, er zijn geen twee schildpadhamsters gelijk. Dat komt omdat op elke hamster de To-X’jes ergens anders winnen.  Wanneer een hamster ToTo is, kan het geel niet anders dan winnen dus dan krijg je een gele hamster. Vrouwen zijn dus geel (ToTo) óf schildpad (Toto) óf niet geel (toto).
Mannen zijn XY. Het Y-tje van de mannen is eigenlijk niks waard, dat is maar een mini-chromosoompje wat helemaal niks kan inbrengen tegen de X omdat er hele andere gegevens op staan. Daarom zijn mannen altijd geel (ToY) of niet geel (toY).

U_
Het gen voor de verdonkering van de punten van de vacht ofwel umbrous. In plaats van de normale kleur van de hamster, lijkt deze donkerder. Een gewone goudkleurige hamster wordt dan mahonie. Een heterozygoot (Uu) dier is vaak minder donker dan een homozygoot dier (UU). Bij crème doet het gen voor umbrous nog wat anders, maar daar komen we later op terug.

Meervoudige mutaties voor vachtkleur

Soms heb je meer dan één mutatie nodig om de kleur van de vacht te veranderen. Dit stukje tekst gaat over kleuren waarvoor meer dan een mutatie vereist is. Hierbij laat ik de genen die in Nederland niet voorkomen (cdcd, cece, cdce, dgdg en Lglg)  en de kleuren die nog geen officiële naam hebben (aa bb dd pp bijvoorbeeld) buiten beschouwing. Ook ga ik hier niet in op de mutatie umbrous, die bij bijna alle kleuren enkel voor de verdonkering van de haarpunten zorgt. Omdat umbrous in combinatie met crème wel een heel ander effect geeft, staat dat hieronder wel beschreven.

Kleuren op basis van zwart met één andere kleur

aa bb
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur chocolade. In plaats van zwart heeft de hamster de kleur van pure chocolade. De hamster houdt wel witte pootjes en soms een kinstreep.

aa dd
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur blauw. In plaats van zwart heeft de hamster een blauwgrijze kleur die donkerder wordt naarmate de hamster ouder wordt. Het is (voor leken) de kleur van een sheba-kat. Let op: vanwege de instabiliteit van de kleur blauw en de afwijkingen die nog voor kunnen komen, wordt het beginners met klem afgeraden om met blauw te fokken

aa pp
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur dove. In plaats van zwart heeft de hamster een duifgrijze vacht die als jong een stuk lichter is dan op latere leeftijd.

aa Sgsg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur dingyblack. Deze kleur is soms moeilijk te onderscheiden van zwart. Op latere leeftijd kan de hamster wat dof zwart lijken. Vaak wordt pas tijdens het fokken duidelijk of een hamster daadwerkelijk zwart of dingyblack is.

aa SgSg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverzwart. Deze kleur lijkt qua uiterlijk wel wat op chocolade, de hamster wordt grijzig bruin van kleur.

aa ToTo/ aa ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur yellowblack (geelzwart). De kleur kan heel erg variëren, niet alleen per hamster maar ook op de hamster zelf in leeftijd. Daarom is het ook lastig om de kleur te beschrijven, want er is geen ‘gemiddelde’ kleur.

Kleuren op basis van zwart met twee andere kleuren

aa bb pp
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur champagne. De hamster heeft een beige kleur en rode ogen.

aa bb Sgsg / aa bb SgSg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverchocolade. De hamster is lichter en grijzer gekleurd dan een gewone chocolade. Soms kan de kleur wat dof lijken. Net zoals met dingyblack is soms moeilijk met het blote oog vast te stellen of de hamster chocolade of zilverchocolade is. De homozygote vorm is grijzer dan de heterozygote vorm.

aa bb ToTo / aa bb ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur honingzwart donkeroog of yellowchocolade (wordt verschillend genoemd). De basiskleur is bruingeel. Net als bij yellowblack kan de kleur erg variëren.

Kleuren op basis van zwart met drie of meer andere kleuren

aa bb pp Sgsg / aa bb pp SgSg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverchampagne. Deze kleur is bleekbeige en dus grijzer en doffer dan gewone champagne.

aa bb pp ToTo / aa bb pp ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur yellow-champagne (nog geen Nederlandse naam voor). De basiskleur is lichtbruin met gele variaties. Net als bij yellowblack kan de kleur erg variëren.

Kleuren op basis van roest met één andere kleur

bb pp
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur roest roodoog. Deze kleur lijkt veel op de kleur oranje maar is iets bruiner van kleur. Ook mist een roest roodoog de specifieke lijgrijze kaakstrepen van een goede oranje,

bb Sgsg / bb SgSg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverroest (soms ook blond donkeroog genoemd). Zilverroest lijkt op zilvergrijs maar de ogen en oren zijn bruin. De vachtpunten zijn ook veel bruiner dan bij zilvergrijs.

bb ToTo / bb ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur honing donkeroog. De kleur lijkt op geel maar is bruiner en warmer van kleur.

Kleuren op basis van roest met twee of meer andere kleuren

bb pp Sgsg / bb pp SgSg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverroest roodoog. De hamster is bijna wit met rode ogen en lichtgekleurde kaakstrepen

bb pp ToTo / bb pp ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor een kleur waarvoor nog geen officiële naam bekend is. Deze kleur zou verward kunnen worden met honing roodoog omdat beide kleuren niet stabiel zijn. De variant met roest zou wat bruiner kunnen zijn dan de variant zonder roest.

bb Sgsg ToTo/ bb SgSg ToTo / bb Sgsg ToY / bb SgSg ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverhoning donkeroog. De kleur is wat grijzig en doffer dan honing donkeroog.

Kleuren op basis van crème
Omdat de genen voor crème zorgen dat de genen voor geel niet zichtbaar zijn, worden de genen voor geel niet meegenomen in de beschrijvingen van mutaties op basis van crème

ee bb
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur caramel. Dit lijkt heel erg op crème maar in plaats van zwarte ogen heeft een caramel bleekgekleurde oren in ze huidskleur van de hamster.

ee pp
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur crème roodoog. Ook dit lijkt op crème maar de hamster heeft huidskleurige oren, rode ogen en een warmer gekleurde vacht dan een gewone crème.

ee Sgsg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur offwhite. De hamster is gebroken wit tot ivoor van kleur en heeft donkere oren en ogen.

ee SgSg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur wit donkeroog. De hamster is spierwit van kleur en heeft donkere ogen en oren.

ee bb pp
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur caramel roodoog. De kleur lijkt erg op crème roodoog maar is wat meer abrikooskleurig.

ee bb Sgsg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilvercaramel. Deze kleur is evenals offwhite gebroken wit tot ivoor van kleur maar heeft bleke oren en bruine ogen.

ee bb SgSg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur wit bruinoog. De kleur is evenals wit donkeroog spierwit van kleur, maar heeft bruine ogen en bleekgekleurde oren.

ee U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur donkersepia. De hamster is diep donkerbruin van kleur met een crèmekleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen.

ee bb U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur chocoladesepia. De hamster is chocoladebruin van kleur met een crèmekleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen.

ee pp U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur mink. De hamster is oranjebruin van kleur met een crèmekleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen.

ee bb pp U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur koper. De hamster is warm bruinrood van kleur van kleur met een abrikooskleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen.

ee Sgsg U_/ ee SgSg U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilversepia. De hamster is grijsbruin (op jongere leeftijd grijs) van kleur met een ivoorkleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen. De homozygote variant is grijzer van kleur en heeft minder de neiging bruin te worden op latere leeftijd. Ook zijn de oogringen van de homozygote variant wit in plaats van ivoorkleurig.

ee bb Sgsg U_ / ee bb SgSg U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverchocoladesepia. De hamster is warm grijsbruin (op jongere leeftijd lichtbruin) van kleur met een ivoorkleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen. De homozygote variant is grijzer van kleur en heeft minder de neiging bruin te worden op latere leeftijd. Ook zijn de oogringen van de homozygote variant wit in plaats van ivoorkleurig.

ee pp Sgsg U_ / ee pp SgSg U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilvermink. De hamster is warm grijsbruin (op jongere leeftijd bijna beige) van kleur met een ivoorkleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen. De homozygote variant is grijzer van kleur en heeft minder de neiging bruin te worden op latere leeftijd. Ook zijn de oogringen van de homozygote variant wit in plaats van ivoorkleurig.

ee bb pp Sgsg U_ / ee bb pp SgSg U_
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverkoper. De hamster is onbestemd bruin van kleur met een ivoorkleurige ondervacht en dezelfde kleur oogringen. De homozygote variant is grijzer van kleur en heeft minder de neiging bruin te worden op latere leeftijd. Ook zijn de oogringen van de homozygote variant wit in plaats van ivoorkleurig.

Kleuren op basis van oranje

pp Sgsg
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur blond roodoog. De hamster is ivoorkleurig met iets donkerdere kaakstrepen. Blond wordt makkelijk verward met offwhite roodoog. Het verschil zit ‘m in de kaakstrepen want dat heeft offwhite niet.

pp ToTo / pp ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur honing roodoog. De kleur is warm geel met een oranje gloed. Een goede honing heeft witte manen en donkerbruine kaakstrepen maar vaak komen ivoorkleurige tot gele manen ook voor.

Kleuren op basis van zilvergrijs

Sgsg ToTo / SgSg ToTo / Sgsg ToY / SgSg ToY
Deze combinatie van genen zorgt voor de kleur zilverparel. De kleur is warm en bijna roomkleurig met een tint donkerder gekleurde kaakstrepen

Mutaties die zorgen voor witte vlekken

Baba / BaBa
Het bekendste en meest voorkomende gen dat wit op een hamstervacht veroorzaakt is witband. Het gen is dominant en zorgt ervoor dat de hamster een min of meer rechte witte band over het lijfje van de hamster loopt. Meestal is de witband mislukt, bijvoorbeeld als hij aan de ene kant breder is dan de andere of als de band op de rug onderbroken wordt.

Dsds
Dominant spot zorgt ervoor dat een hamster over het hele lichaam vlekjes krijgt. Zoals de naam al doet vermoeden is ook dit gen dominant.

rdrd
Recessive dappled (recessief gevlekt) is een recessief vlekgen . De hamster heeft een witte bles op het hoofdje en witte vlekken op de achterhand. Vaak is het hele midden van het lijfje ook wit. Dit gen kan ook gefokt worden uit twee effen dragers. Er is verder niet veel over bekend in Nederland en voor zover bekend wordt het ook niet gefokt hier.

ss
Piebald is ook een recessief vlekgen. Voor de vorm vermeld ik het even maar er zijn veel twijfels of dit gen daadwerkelijk bestaat of dat het om een variant van recessive dappled gaat.

Whwh
Er is nog een gen dat zorgt voor witte haren. Dat is het White-bellied gen, ook bekend als het roan-gen. Twee namen voor dezelfde mutatie. Het roan-gen komt bij verschillende kleuren verschillend tot uiting. Bij crème gerelateerde kleuren (crème, offwhite, (zilver)caramel, donker-, zilver-, (zilver)chocoladesepia en (zilver)koper) is bij jonge dieren minder te merken. Wanneer de dieren ouder worden (vanaf een week of vijf) worden haren op het hoofd en de achterhand steeds witter. Uiteindelijk kan de hamster zelfs helemaal wit worden. Op crème-gerelateerde kleuren is deze mutatie dus goed te zien en op deze kleuren heet de mutatie roan (Uit het Engels, vrij vertaald schimmel of bontgekleurd).

Op alle andere kleuren, dus zwart, zilvergrijs, roest, oranje, goud en combinaties van deze kleuren worden haren niet lichter. Deze dieren hebben een witte buikvlek. Bij agouti-kleuren (dus goud, roest, oranje en mogelijk ook zilvergrijs) is vaak de hele buik wit, terwijl effen kleuren zoals zwart, dove, chocola en champagne vaak een wat grotere buikvlek hebben. Het gevaar zit ‘m in die vlek. Wanneer de dieren namelijk dominant spot, piebald of witband zijn, is de vlek niet meer te zien. Vanwege de witte buikvlek wordt deze mutatie op niet crème-gerelateerde kleuren white bellied (Engels voor ‘met witte buik’) genoemd.

Mutaties die de vacht veranderen

ll
Het gen voor lange haren. Bij syren komt een recessief gen voor dat ervoor zorgt dat de haren veel langer worden dan normaal. De meeste vrouwtjes krijgen enkel een wat wollige vacht met lange plukjes bij de oren en op de heupen, terwijl mannen vaak een veel langere bos haar hebben die tot wel tien centimeter lang kan worden.

Sasa
Het gen voor satijnglans is bij Syren dominant. Het gen zorgt ervoor dat de haren hol worden, wat de haren glanzender maakt.

rxrx
Het gen voor rexbeharing zorgt ervoor dat alle haren van de hamster gekruld zijn, zelfs de snorharen. Het is een recessief en relatief zeldzaam gen.

Deze mutaties kunnen natuurlijk ook in combinatie met elkaar voorkomen, bijvoorbeeld een langhaar rex satijn.

Lethale genen

Lethale genenzijn genen die dood (of niet-levensvatbaarheid, hang af van je standpunt) veroorzaken. Het zijn gelukkig allemaal (voor zover bekend) dominante genen, dus je kunt van tevoren weten of je een risico neemt of niet.

DsDs
Wanneer een hamster van beide ouders het gen voor dominant spot erft, zal het sterven in de baarmoeder en geresorbeerd (opnieuw opgenomen) worden. Het nest wordt dus kleiner want ongeveer 25% van de ukken wordt niet geboren.

LgLg
Het komt niet echt voor in Nederland maar toch even een waarschuwing: voor lichtgrijs geldt hetzelfde probleem als met dominant spot: 25% kleinere nesten door resorbatie.

WhWh
Wanneer twee roans, een roan en een white bellied of twee white bellieds (wat in feite precies dezelfde mutatie is maar dus anders genoemd wordt vanwege de uiting) worden gekruisd zullen de ukken die de mutatie homozygoot (WhWh) erven oogloos, tandloos en helemaal wit worden geboren. Deze ukken zijn in leven maar sterven over het algemeen voor het eind van de eerste levensmaand.
Omdat waarschijnlijk niemand dit wil meemaken wordt iedereen met klem afgeraden twee dieren met deze mutatie te kruisen. Bij twijfel, vraag een ervaren fokker om advies of doe het gewoon NIET!

Kruisingen die je beter niet kunt doen

Sommige kruisingen kun je gewoon beter niet doen. Niet omdat je hamster er dood aan gaat, maar omdat het niet goed is voor de hamster en omdat je op die manier niet toevoegt maar juist afbreuk doet aan de hamsterpopulatie, iets wat een goede fokker zou moeten vermijden.

SaSa
De mutatie satijn veroorzaakt licht doorschijnende haren, waardoor de haren een sterke glans krijgen. Echter, wanneer een hamster twee genen voor satijnbeharing erft (SaSa), kunnen de haren zo dun worden dat de vacht lelijk en plukkerig wordt. In het uiterste geval kunnen deze hamsters zelfs helemaal haarloos geboren worden. Er zijn aanwijzingen dat de hamsters kleiner blijven dan soortgenoten en dat ze minder vruchtbaar zijn, maar dit is nooit onomstotelijk vastgesteld. Hamsters zijn gevoelig voor kou en tocht en dus is een goede vacht onontbeerlijk. In de Verenigde Staten is met satijnbeharing zo ver doorgefokt dat daar regelmatig van dit soort kale hamsters worden geboren. Het lijkt me duidelijk dat dit een onwenselijke situatie is. Hamsters zonder haar worden puur voor mensen gefokt, dit is echt niet in het belang van het dier.

rxrx x rxrx
Dit is voor zover bekend de enige recessieve kruising die mogelijk ongewenst is. Door verschillende fokkers wordt gezegd dat hamsters met rexbeharing over het algemeen wat kleiner en soms zwakker zijn dan hamsters die alleen rexbeharing dragen (Rxrx) of geen rex zijn (RxRx).
Het wordt aangeraden om twee rexhamsters niet te kruisen maar alleen dragers te gebruiken. Ik heb er zelf geen ervaring mee, maar ik beredeneer het zo dat wanneer deze hamsters inderdaad kleiner en zwakker zijn, deze minder goede eigenschappen alleen maar extra versterkt worden wanneer dit steeds door wordt gefokt. Voor mij dus reden genoeg om herhaalde kruisingen van rex x rex af te raden.
Verder is het mogelijk dat de hamsters de eerste paar weken last hebben van ingegroeide wimpers maar dit zou vanzelf over moeten gaan.

Doe mee aan onze hamster forum wedstrijden en win super leuke prijzen! Veel plezier!

Ben jij een verantwoorde & betrouwbare hamsterfokker en houdt je een transparante website bij?

DRD Hamsters is ook te vinden op diverse social media. Breng ons daar ook eens een bezoekje.